VİDEOCULUKTA YAPAY ZEKÂNIN YERİ ÜZERİNE GÖRÜŞÜMÜZ
Gelecek hibrit mi?
Her film yapımcısının, bir çekimde isteyip de elde edemediği şeylerin bir listesi vardır. Mekân. Dekor. Kostümler. Hava durumu. Işık. Yardım edecek ikinci bir kişi. Videoda yapay zekâ üzerine konuşulanların çoğu tek bir soru etrafında dönüyor: Çekimin yerini alacak mı? Bize göre bu yanlış bir soru. Daha doğru soru şu: O listeye ne olacak?
Bir videocu, yapay zekâ olmadan da iyi ve izlenesi bir film çekebilir. Ama kafasındakiler her zaman ekrana yansıyandan fazladır. Daha çok zamanı, parası ya da enerjisi olsa daha ileri giderdi: daha iyi bir mekân, daha iyi ışık, daha kalabalık bir oyuncu kadrosu, daha cesur bir kamera hareketi. Yolun bir yerinde hayal, imkânlara sığacak kadar küçültüldü.
Hibrit iş akışı derken bunu kastediyoruz. Bildiğiniz ve sevdiğiniz kısımları yapmaya devam ediyorsunuz. Hayalinizden kadraja hiç giremeyen kısımlar sonradan yapay zekâyla tamamlanıyor. Gerçek görüntü çekiyorsunuz, son video da bu görüntüden üretiliyor. Bize göre yapay zekâyı videoda kullanmanın en iyi yolu bu ve bu sayfadaki bütün örnekler bu şekilde yapıldı.
Devam etmeden önce yukarıdaki örneğe bakın. Bir tarafta bizim çektiğimiz var, diğer tarafta yayımladığımız. Kendi verdiğimiz kararlar iki tarafta da duruyor. Elde edemeyeceğimiz şeyler ise yalnızca birinde. Yazının geri kalanı bunun neden işe yaradığını anlatıyor.
MEKANİZMA
Model, boş bıraktığınız her yeri doldurur
Çoğumuz yapay zekâ videoyla yanlış yerden tanıştık. Bize ya hep ya hiç türünden bir teknoloji olarak gösterildi: Tek bir prompt yazıyorsunuz, videonun tamamı öbür uçtan çıkıyor. Açıkçası bizim gibiler için bunu hazmetmek zordu. Zaten iyi yaptığımız ve yapmaktan keyif aldığımız bir işin elimizden alınmasına ihtiyacımız yoktu.
O zaman göremediğimiz şey, çok geniş bir yelpazenin yalnızca bir ucuyla tanıştığımızdı. O uçta bir prompt yazarsınız ve videonun tamamı üretilir; hiç kamerası olmayan biri için bu uç gerçek bir fırsattır. Ama videoda yapay zekâ bir açma kapama düğmesi değil. Bir yelpaze ve ondan istediğiniz kadar az ya da çok yararlanabilirsiniz. Bize böyle anlatılmadığı için çoğumuz ortasını hiç aramadık.
Altta yatan kural basit. Model, boş bıraktığınız her yeri doldurur. Yalnızca bir cümle verin, her şeyi o doldurur: kamerayı, oyuncuyu, zamanlamayı, mekânı. Bitmiş bir film verin, dolduracak bir şey kalmaz. Bu iki uç arasındaki her şey hibrittir ve nerede duracağınıza her çekim için ayrı ayrı siz karar verirsiniz.
Çekime kattığınız her şey, modelin uydurması gereken bir şeyi eksiltir.
HİBRİT İŞ AKIŞI
Elinizdeki videodan başlayın
Sahneyi gerçekten çekiyorsunuz. Gerçek kamera, gerçek lens, gerçek hareket, gerçek zamanlama; lensin önünde ne varsa gerçekten orada. Sonra bu görüntüyü yapay zekâya verip çekimi tamamlamasını istiyorsunuz: Çektiğiniz görüntünün hareketini ve zamanlamasını koruyarak mekânı, kostümleri, aksesuarları, ışığı, dönemi, hatta karakteri değiştirmesini. Son madde için dürüst bir not: Ekranda kimin görüneceğini değiştirmek, oyuncunuzla önceden anlaşarak yaptığınız bir şeydir; ona rağmen yaptığınız bir şey değil.
Hiç film makarasıyla çalıştıysanız benzetme açık. Çekim sizin negatifiniz. Yapay zekâ aşaması da karanlık odanız. Negatif, o anla ilgili gerçek olan her şeyi taşır. Karanlık oda, dünyanın onu nasıl göreceğine karar verir. Kimse karanlık odayı fotoğrafın yaratıcısı saymaz, çünkü fotoğrafın asıl önemli kısmı zaten çekilmiştir.
Bu sayfadaki örnekler o sırada elimizdeki imkânlarla çekildi: bir stüdyo, kendi ekipmanımız, küçük bir ekip. Aklımızdaki filmlere benzemiyorlardı, benzemeleri de gerekmiyordu. Emeğimizi kamera hareketine ve lensin önünde olanlara verdik. Bitmiş hâlin çekilen görüntüye ne kadar temiz bağlandığına bakın.
Bir taraftan diğerine taşınan her şey, sette bizim verdiğimiz bir karar.
NEDEN İŞE YARIYOR
Ne istediğinizi anlatmanın en net yolu
Yaratıcı kontrol tek bir şeye bağlı: Modele ne istediğinizi ne kadar net anlatabildiğinize. Elinizdeki en net dil de kelimeler değil, görüntünün kendisi.
Model, çektiğiniz görüntüyü bir iskelet olarak okur: hareket, zamanlama, kadraj, sahnenin geometrisi. Bunların hepsi korunur. Modelin ürettiği şey görünüştür: yüzeyler, ışık, yüzler, mekânlar, atmosfer. Yani modele görüntü verdiğinizde çekimi tarif etmiyorsunuz, gösteriyorsunuz. Kameranın nerede durduğu, önünde ne olduğu ya da bunun ne zaman olduğu konusunda yanlış anlaşılacak bir şey kalmıyor.
Bu, yapay zekâyla videoya kamerasız başlayanlar için de önemli. Yalnızca kelimelerle çalışmak daha kolay bir yol gibi görünür. Ama istediğiniz her şeyi yazıya dökmeniz gerekir ve model cümlelerinizden tahmin yürütmek zorunda kalır. Denersiniz, bakarsınız, düzeltirsiniz, yeniden denersiniz. Yapay zekâyla video üretmek ücretsiz değil, bu yüzden her denemenin bir maliyeti var.
Bir kamera, hangisi olursa olsun, bunu değiştirir. Referans görüntü çekmek fazladan iş değildir. Ne demek istediğinizi anlatmanın en doğrudan yoludur. Gerçek hayattan ne kadar çok şey toplarsanız model o kadar az tahmin eder. Çoğu film için bu yol, her şeyi metinden kurmaktan hem daha iyi hem daha ucuz çıkıyor. Eline hiç kamera almayı düşünmemiş olsanız bile üzerinde düşünmeye değer.
Görüntüyle sonucun bu kadar tutarlı olması için ayrıca uğraşmamız gerekmedi. Modele aynı kareleri verdik.
İNSANA AİT ÖZ
Asıl kazanç: gerçeklik korunuyor
Bu iş akışının size kazandırdığı bir şey daha var ve kimse bunu bütçe tablosuna yazmıyor.
Hiçbir şeyin kaydedilmediği videoları izlerken çoğumuzun hissettiği rahatsızlık konusunda dürüst olalım. Mesele görsel hatalar değil; onlar hızla ortadan kalkıyor. Mesele, filmin arkasında gerçek bir an olmaması. Kimse bir yerde durmadı, kimse kimseye bakmadı, hiçbir şey gerçekten hareket etmedi. İzleyici bunu adını koyamasa bile hisseder. Kaygı, videoyu yapay zekânın yapması değil. Kaygı, videonun gerçekten yaşanmış hiçbir şeyle bağının kalmaması.
Çekim yapma imkânınız yoksa bu bağ elinizde değildir ve işiniz izleyiciyi başka yollarla ikna etmek zorundadır. Pek çok iş bunu başarıyor da. Ama kameranız varsa bu bağı koruyabilirsiniz ve bunun size neredeyse hiçbir maliyeti yoktur. Bu sayfadaki her örnekte gördüğünüz hareket, gerçekten yaşanan harekettir; zamanlama da gerçek zamanlamadır.
Gerçekliğin ne kadarını koruyacağınız bir açma kapama düğmesi değil, istediğiniz gibi çevirebileceğiniz bir ayar. Bir uçta bunu görünmez bir compositing aracı olarak kullanabilirsiniz: Çekimi neredeyse çekildiği gibi bırakır, yalnızca bir VFX stüdyosunun değiştireceği şeyleri değiştirirsiniz; bir arka planı, bir aksesuarı, bir gökyüzünü. Öbür uçta görünen her şeyi dönüştürüp yalnızca insana ait özü bırakabilirsiniz: hareketi, performansı ve zamanı. Her çekimde bu yelpazenin neresinde duracağınız size ait bir karardır.
KAMERA HAREKETİ
Kameranın gittiği yer hikâyenin bir parçası
Kameranın nerede durduğu ve nasıl hareket ettiği bir süs değildir. Filmin izleyiciyle konuşmasının ana yollarından biridir. Bir kamera hareketi izleyici üzerinde bir oyuncu gibi etki eder. Nereye ve hangi sırayla bakacaklarını söyler. Neyin önemli olduğunu, neyin yalnızca arka planda kaldığını söyler. Havayı belirler ve izleyicinin kimin gözünden baktığına karar verir. İzleyici fark etsin ya da etmesin işini yapar.
Videoculuğun büyük kısmı da zaten budur. Mekânı, dekoru, kostümleri ve ışıkları çıkarın; geriye kadraj zanaatı kalır: mizansen, kadraj ve kamera hareketi. Her karenin neyi içereceğine, ne zaman hareket edeceğine ve sonra nereye gideceğine karar vermek. Onu tiyatro değil film yapan budur ve bir videocunun yıllarını verip öğrendiği kısım da budur.
Bu yüzden bir yapımın bazı kısımlarını yapay zekâya bıraktığınızda, kendi elinizde tutmaya değer kısım budur. Kamera hareketi de üretilebilir ve çoğu zaman inandırıcı görünür. Ama görüntü için geçerli olan mantık burada da geçerli. İstediğiniz hareketin en net hâli, sizin yaptığınızdır. Sizin zamanlamanız, sizin duraksamanız, dönüşe giriş hızınız. Gerçek bir kamerayla yapılan hareket ekipmanın ağırlığını, onu başlatan eli, içinden geçtiği mekânı taşır ve bunların hiçbirini tarif etmeniz gerekmez. Hepsi zaten oradadır.
Nerede durduğumuzu açıkça söyleyelim. edelkrone tek bir inanç üzerine kuruldu: Kadraj hikâyenin bir parçasıdır ve kameranın gittiği yer izleyicinin ne hissettiğini belirler. Ürettiğimiz her ürün buradan doğuyor. Yani bu görüşü savunmakta açık bir çıkarımız var. Yine de savunuyoruz, çünkü en çok inandığımız şey bu ve onu savunmak hem işimiz hem keyfimiz.
UYGULAMADA
Video çekiyorsanız bunun sizin için anlamı
Bu sayfadan tek bir şey alacaksanız bu olsun. Soru, yapay zekâyı kullanıp kullanmamak değil, ona neyi bırakacağınız. Çekebildiğiniz ve çekmek istediğiniz her şeyi çekin: performansı, kadrajı, kamera hareketini ve imkânınızın yettiği her şeyi. Sonra ulaşamadıklarınızı model tamamlasın. Çekime ne kadar çok şey getirirseniz model o kadar az tahmin eder ve bitmiş filmin o kadar büyük kısmı sizin olur.
Bunun daha büyük bir boyutu da var ve bizi en çok heyecanlandıran kısım bu. Filmler var olduğundan beri ekrana ulaşan, birinin kafasındakinin küçültülmüş bir hâliydi ve çoğu insan bunu bir şey üretebilmenin bedeli olarak kabullendi. Bu sınır kalkıyor ve önce bu imkâna hiç erişemeyenler için kalkıyor. Birbirinden çok farklı pek çok zihnin içini görmek üzereyiz ve bu, bu sayfadaki herhangi bir araçtan daha büyük bir değişim.
Kamera hâlâ önemli. Performans hâlâ önemli. Yönetmen hâlâ önemli. Bu da kamerayla bir şeyler üretmeyi sevenler için alınabilecek en iyi haber.
Sevdiğinizi koruyun. Yapamadığınızı tamamlayın.
